توسعه انرژی خورشیدی در شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی؛ راهبردی حیاتی برای مدیریت چالش انرژی

به گزارش روابط عمومی شرکت شهرک های صنعتی خراسان جنوبی - به نقل از خبرگزاری جمهوری اسلامی - ایرنا خراسان جنوبی- شرکت شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی در بیست و یکمین سال فعالیت خود، با برخورداری از ۲۷ شهرک و ناحیه صنعتی مصوب، در ۱۹ شهرک و ناحیه صنعتی شامل ۱۱ ناحیه و هشت شهرک صنعتی، زیرساخت‌های توسعه صنعتی را برای سرمایه‌گذاری فراهم کرده است.

شرکت شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی با در اختیار داشتن ۲ هزار و ۲۴۸ هکتار اراضی که بیش از هزار و ۷۳ هکتار آن برای سرمایه‌گذاری صنعتی آماده شده، بستر مناسبی را برای توسعه صنعت در این استان فراهم ساخته است.

استقرار واحدهای تولیدی در این شهرک‌ها و نواحی صنعتی، علاوه بر نقش‌آفرینی در رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال، نیاز فزاینده‌ای به تامین پایدار انرژی به‌ویژه برق ایجاد کرده، نیازی که در سال‌های اخیر با رشد مصرف و محدودیت‌های شبکه، به یکی از دغدغه‌های اصلی فعالان صنعتی استان تبدیل شده است.

ناپایداری تامین برق و اعمال محدودیت‌های مقطعی، واحدهای صنعتی را با چالش‌های جدی در تداوم تولید مواجه کرده و همین موضوع، ضرورت حرکت به سمت منابع جایگزین و مطمئن انرژی را بیش از پیش برجسته ساخته است، مسیری که در بسیاری از مناطق کشور با توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر دنبال می‌شود.

خراسان جنوبی به‌واسطه اقلیم خشک، تعداد بالای روزهای آفتابی در سال و گستردگی اراضی مستعد، از مزیت‌های کم‌نظیری برای توسعه انرژی خورشیدی برخوردار است. این ظرفیت طبیعی، امکان استقرار نیروگاه‌های خورشیدی در مجاورت شهرک‌ها و نواحی صنعتی را فراهم کرده و زمینه کاهش وابستگی به شبکه سراسری برق را مهیا می‌کند.

اجرای طرح‌های خورشیدی در شهرک‌های صنعتی، افزون بر کمک به پایداری تولید، می‌تواند در بلندمدت منجر به کاهش هزینه‌های انرژی، افزایش تاب‌آوری صنعت استان و هم‌راستایی با سیاست‌های کلان توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست شود.

در سطح ملی نیز، انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان یکی از راهکارهای اصلی جبران ناترازی برق و کاهش فشار بر شبکه سراسری مورد توجه قرار گرفته و برنامه‌های متعددی برای افزایش سهم این منابع در سبد انرژی کشور تدوین شده است.

همزمان با این رویکرد، اصلاح سیاست‌های اقتصادی از جمله حذف ارز ترجیحی که با هدف واقعی‌سازی قیمت‌ها، کاهش رانت و هدایت یارانه‌ها به سمت مصرف‌کننده نهایی انجام شد، تأثیر مستقیمی بر هزینه‌های سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف اقتصادی از جمله انرژی‌های تجدیدپذیر گذاشت.

بررسی پیامدهای این سیاست‌ها بر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در شهرک‌ها و نواحی صنعتی خراسان جنوبی، از آن جهت اهمیت دارد که آینده سرمایه‌گذاری صنعتی و تحقق اهداف انرژی پایدار استان به تصمیمات حمایتی و سازوکارهای اجرایی گره خورده است؛ موضوعی که در ادامه، دیدگاه‌ها و جزئیات آن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

انعقاد ۱۳۶ قرارداد انرژی‌های تجدیدپذیر در شهرک‌های صنعتی

سرپرست شرکت شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی گفت: تاکنون ۱۳۶ قرارداد در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر با ظرفیت ۲۴.۵ مگاوات در شهرک‌ها و نواحی صنعتی استان بسته شده است.

مهدی جهانی تصریح کرد: از مجموع قراردادهای بسته شده، ۲۱ نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۷.۹ مگاوات به بهره‌برداری رسیده است.

وی بیان کرد: در مجموع برای اجرای این ۱۳۶ قرارداد، حدود ۴۴ هکتار زمین در شهرک‌ها و نواحی صنعتی استان به سرمایه‌گذاران واگذار شده است.

 

 

سرپرست شرکت شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی افزود: از مجموع قراردادهای انرژی‌های تجدیدپذیر، ۲۱ طرح خورشیدی به مرحله بهره‌برداری رسیده که ظرفیت عملیاتی آن‌ها حدود ۷.۹ مگاوات است و بخش عمده‌ای از این ظرفیت نیز به شبکه برق متصل شده است.

وی از توسعه زیرساخت‌های تولید انرژی خورشیدی در شهرک‌ها و نواحی صنعتی استان خبر داد و عنوان کرد: شهرک تخصصی انرژی خورشیدی خوسف نخستین شهرک در این زمینه در کشور بوده و نماد مشارکت مردم در امر تولید به شمار می‌رود که در همین خصوص و به علت استقبال متقاضیان در حال اخذ استعلام برای گسترش این شهرک در سطح ۹۰ هکتار هستیم.

جهانی کیا ادامه داد: همچنین ایجاد و توسعه شهرک‌های خورشیدی با ظرفیت‌های مناسب در شهرک‌ها و نواحی صنعتی به منظور پایداری شبکه برق و در حمایت از تداوم تولید در چهار منطقه دیگر استان در برنامه قرار دارد که مراحل اداری و فنی آن در دست پیگیری است.

وی یکی از عمده مشکلات تاخیر در اجرای این نیروگاه‌ها را کمبود تسهیلات با توجه به افزایش قیمت تجهیزات نیروگاهی دانست و ابراز امیدواری کرد: با افزایش نرخ خرید برق و همچنین افزایش میزان تسهیلات شاهد ادامه روند افزایشی در ایجاد نیروگاه‌های تجدیدپذیر باشیم.

چالش حذف ارز ترجیحی در حوزه انرژی‌های خورشیدی

کارشناس انرژی خورشیدی شرکت شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی نیز در خصوص چالش حذف ارز ترجیحی در حوزه انرژی‌های خورشیدی گفت: پیش از حذف ارز ترجیحی، برای احداث یک نیروگاه خورشیدی ۱۰۰ کیلوواتی، هزینه سرمایه‌گذاری حدود ۳.۲ تا ۳.۸ میلیارد تومان بود که بانک‌ها نیز تا سقف ۲ میلیارد تومان تسهیلات پرداخت می‌کردند.

امین علی‌نیا افزود: با حذف ارز ترجیحی، هزینه احداث همین نیروگاه اکنون علاوه بر هزینه تامین زمین، به حدود پنج میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان رسیده، در حالی که میزان تسهیلات بانکی تغییری نکرده و همچنان ۲ میلیارد تومان است.

وی اضافه کرد: بنابراین آورده سرمایه‌گذار به بیش از ۳.۷ میلیارد تومان افزایش یافته که این موضوع توجیه اقتصادی طرح‌ها را با مشکل جدی مواجه کرده کرده است.

کارشناس انرژی خورشیدی شرکت شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی تاکید کرد: این شرایط باعث کاهش شدید رغبت سرمایه‌گذاران به احداث نیروگاه‌های خورشیدی شده و بسیاری از متقاضیان اعلام می‌کنند که با این هزینه‌ها، بازگشت سرمایه به بیش از پنج تا ۶ سال افزایش یافته و جذابیت اقتصادی خود را از دست داده است.

 

 

وی عنوان کرد: هدف از حذف ارز ترجیحی، رساندن منافع آن به مصرف‌کننده نهایی بود، اما در عمل نه تنها کمکی به سرمایه‌گذاران نشده، بلکه هزینه‌ها به‌طور قابل توجهی افزایش یافته و هیچ مشوق جایگزینی نیز برای این بخش در نظر گرفته نشده است.

علی‌نیا با بیان نقش انرژی‌های تجدیدپذیر در جبران ناترازی برق یادآور شد: انتظار می‌رود تصمیمات حمایتی جدیدی اتخاذ شود تا مشوق‌ها به‌صورت مستقیم به سرمایه‌گذاران واقعی این حوزه برسد و روند توسعه نیروگاه‌های خورشیدی متوقف نشود.

وی در خصوص اشتغال‌زایی این طرح‌ها نیز گفت: نیروگاه‌های خورشیدی به‌ صورت مستقیم و غیرمستقیم ایجاد اشتغال می‌کنند، هرچند آمار دقیق اشتغال‌زایی آن اکنون در دست نیست و متناسب با ظرفیت هر نیروگاه، از یک تا چند نفر به‌صورت مستقیم در بهره‌برداری، نگهداری و خدمات جانبی مشغول به کار می‌شوند.

تحولات اخیر اقتصادی و تغییر سیاست‌های ارزی، سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خورشیدی شهرک‌ها و نواحی صنعتی خراسان جنوبی را با چالش‌هایی جدی مواجه کرده است، با این حال، ظرفیت بالای اقلیمی و زمین‌های آماده استان، همراه با رشد نیاز صنایع به برق پایدار، نشان می‌دهد که انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند نقش راهبردی در توسعه صنعتی و پایداری تولید ایفا کنند.

بهره‌گیری مؤثر از این فرصت‌ها، نیازمند تصمیمات حمایتی هدفمند، بازنگری در نظام تسهیلات و هدایت مشوق‌ها به سرمایه‌گذاران واقعی است تا توسعه انرژی خورشیدی همگام با اهداف صنعتی و ملی استان ادامه یابد.

استان مرزی خراسان جنوبی به دلیل برخورداری از روزهای آفتابی زیاد در طول سال از مستعدترین مناطق کشور برای سرمایه‌گذاری در زمینه تولید انرژی‌های تجدیدپذیر است.